poniedziałek, 23 grudnia 2013

"Grona gniewu" John Steinbeck [audiobook]


Zdjęcie okładki pochodzi ze strony audiobook.pl

Za każdym razem, gdy sięgam po klasykę, jestem pod wrażeniem jej uniwersalności i ponadczasowości. Czasami zastanawiam się, czy książki napisane w czasach nam współczesnych nadal będą aktualne i interesujące za kilkadziesiąt lat. I jakoś czarno to widzę. Niestety, wśród nowości i bestsellerów rzadko można trafić na egzemplarz dobrze napisany. Dlatego warto od czasu do czasu sięgnąć po utwór z przeszłości i zachwycić się jego jakością.

"Grona gniewu" to druga, po "Myszach i ludziach", książka Johna Steinbecka, z jaką się zapoznałam. I jak pierwszą uważam za bardzo dobrą, tak druga uplasowała się na jeszcze wyższym poziomie. Mimo że od lektury minęło już trochę czasu, historię rodziny Joadów widzę w wyraźnych kolorach. Podejrzewam, że to będzie jedna z tych książek, która pozostanie w mojej pamięci na długo.

Steinbeck na przykładzie Joadów przedstawia losy wielu amerykańskich rodzin, których dotknęły skutki wielkiego kryzysu w latach 30 XX wieku. Jako czytelnicy jesteśmy przy każdym etapie zmiany życiowej sytuacji, obserwujemy zjawiska, reakcje i ich następstwa. Towarzyszymy im w przygotowaniach do drogi, która ma prowadzić do lepszego życia. Jesteśmy razem z nimi podczas drogi, jednak znacznie wcześniej przeczuwamy, że nadzieje mogą nie zostać spełnione, a droga może nie mieć kresu.

Właściwie cała fabuła to opis podróży. Z jednej strony może się wydawać, że tylko tyle, ale w przypadku Steinbecka wystarczy, by napisać powieść monumentalną. Motyw drogi jest jej kręgosłupem, rdzeniem, na którym osadzona została mnogość obserwacji społecznych i psychologicznych. Autor ma niesamowity talent do opisywania rzeczywistości i mechanizmów kierujących zachowaniami swoich bohaterów. Dodatkowo, niezwykle sprawnie umieszcza ich w kontekście społeczno-politycznym. Dzięki pełnemu obrazowi możemy globalnie spojrzeć na przedstawioną opowieść i lepiej zrozumieć historię. Role społeczne i rodzinne także zostały bardzo trafnie przyporządkowane. Ich różnorodność daje szansę na poznanie wielu perspektyw tej samej sytuacji. Wyraźnie przebiegające granice między psychologią kobiecych i męskich postaci, między postawami i sposobami myślenia sugerują, że kobiety nie zmieniły się od lat i stanowią symbol siły psychicznej, są niezłomne i twarde, a mężczyźni mają więcej wątpliwości i częściej okazują rezygnację.

Jednak tym, co wywarło na mnie największy wrażenie, niestety w negatywnym sensie, jest nieistotność jednostki w obliczu interesu kraju czy innej większej organizacji. Cel ma uświęcać środki i tylko to się liczy. Rodziny pozostawione bez dachu nad głową wędrują za lepszym życiem z wielką nadzieją i wiarą w powodzenie w sercu. Snują plany i marzenia, które tak naprawdę nie mają szans na spełnienie, tylko oni o tym nie wiedzą. Jednak z każdym dniem, z każdym tygodniem nadziei jest coraz mniej. Zastepuje ją smutek i rezygnacja. To co im zostało, to tylko oni sami.

Steinbeck nawet w długiej formie jest mistrzem prostoty. W jego prozie nie ma górnolotnych przekazów czy wyszukanych zdań. Proste opisy, życiowe dialogi, zdanie za zdaniem tworzą nieśpieszną opowieść, która prowadzi czytelnika za rękę i pokazuje szczegół po szczególe, poznaje z kolejnymi bohaterami, wprowadza w atmosferę. Robi to perfekcyjnie.

Miałam przyjmność wysłuchać "Gron gniewu" czytanych przez Mieczysława Morańskiego, aktora filmowego, teatralnego i dubbingowego, który poradził sobie znakomicie. Tonacja, barwa głosu zostały dobrane tak dobrze, że pewnie długo słowo "Kalifornia" będę "myślała" głosem Morańskiego. Jego głos jest stworzony do snucia opowieści, tak jak Steinbeck jest stworzony do ich pisania, więc połączenie przez audiobook.pl talentów obu panów w duet idealny okazało się dobrym wyborem.

O zaletach audiobooków pisałam tutaj.

4 komentarze:

  1. Mam na nią chrapkę, na pewno przeczytam. Smaku na Steinbecka narobiłam sobie Pastwiskami Niebieskimi, które to nie są uważane za najwybitniejsze dzieło tego noblisty :) Ale sposób narracji, spostrzegawczość i umiejętność pisania o niby-zwykłych rzeczach zrobiło na mnie wrażenie.

    OdpowiedzUsuń
  2. Cudna. Jedna z niewielu, którym w zeszłym roku postawiłam najwyższą ocenę. Ależ emocji podczas czytania, nono.
    http://mcagnes.blogspot.com/2013/07/grona-gniewu-john-steinbeck-alez-to.html

    OdpowiedzUsuń
  3. Cieszę się, że tu trafiłam:) Będę częściej zaglądać. Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
  4. Ӏ think my marriage is іn trouble and I want tߋ save it.
    Theгefore, be reaԀy fօr both genders to exercise thеir right
    in this regard. Govinda secretly enjoуs Katrina and Salman currently being a adore
    guru will help Govinda to expresѕ his love.

    my web page :: Turn your boɗy into a fat burning fuгnace pdf (fatburningfurnacepdf1.blogspot.com)

    OdpowiedzUsuń